حسن مکارمی

هنرمند روانکاو پژوهشگر

زبان های ديگر

با سلام, نامه ای از دخترم شورا.

سرفراز باشید. حسن مکارمی

دوستان عزیز

سلام

امیدوارم که حالتان خوب باشد.

فیلم «هیچ» روز جمعه (هجدهم مهرماه) نهم اکتبر ساعت نه و نیم شب به وقت تهران از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش خواهد شد. تاریخ و ساعت پخش مجدد آن به وقت تهران به قرار زیر خواهد بود:

شنبه دهم اکتبر ساعت یازده صبح

یکشنبه یازدهم اکتبر ساعت دوازده شب

سه‌شنبه سیزدهم اکتبر ساعت سه و نیم بعدازظهر

جمعه شانزدهم اکتبر ساعت دو و نیم صبح

می‌شود فیلم را همزمان روی لینک یوتیوب در اینجا تماشا کرد.

بسیار خوشحالم که سرانجام فیلم به دست مخاطب اصلی خودش می‌رسد. امیدوارم که فرصت و امکان تماشای آن را داشته باشید و نظرات خود را با من در میان بگذارید.

با مهر

شورا    

پیچیدگی جمع خطوط ساده این معماری ، همان سهل و ممتنع فرهنگ غنی ، قدیمی و پر بار ماست.

در حیرتم و هر چه بیشتر فرهنگمان را میشناسم ، حیرتم فزونی می یابد، که گاه مرا فلج می کند.

منتشر شده در چهارشنبه, 17 مهر 1398 23:35

نوشته شده توسط مدیر سایت

کوتاه نوشته‌های دکتر حسن مکارمی

از او عبارت «اداره کنید» را چگونه می‌شنود؟ اداره کنید یعنی خود را به آب و آتش بزنید، جهان را بلرزانید، دیوارها را جابه‌جا کنید، زمان را متوقف کنید، بخندید، گریه کنید، فریاد بزنید، بدوید، اختراع کنید، ابداع کنید، ولی کلاس‌ها را بی‌معلم نگذارید. گفتم این‌ها شما را به جامعه‌ی مدنی حواله می‌دهند. بروید از جامعه‌ی مدنی، منبع پایان‌ناپذیر توان و قدرت و دانش و تجربه‌ی بشری، یاری بخواهید. 

دکتر حسن مکارمی روان‌کاو، خطاط و نقاش است. وی بیش از سی نمایشگاه نقاشی و خوشنویسی از کارهایش در اروپا، یونسکو، روسیه، کوبا، مراکش و آمریکا برپا کرده است. از او تاکنون ده کتاب به زبان فارسی، پنج کتاب به زبان فرانسه، دو کتاب به زبان‌های فارسی و فرانسه و دو کتاب ترجمه از فرانسه به فارسی چاپ شده است

تا انتهای صبح ندانستن،

تا شام بیداری یاران خفته ام،

تا عصر خلوت عشق های گرم،

تا ساعت نوید بهاران،

تا لحظه خامشی قلب حادثه،

تا آخرین نشانه بودن ،

تا ظهر صادق پهنای خستگی،

آری، چنین با خود و با توام.

آی آدم هزارخانه در هزار سال!

تو حرفی از دلی.

آری ، تا انتهای صبح ندانستن ،

تا شام بیداری یاران خفته ام،

ای آدم هزارخانه در هزار سال!

تو حرفی از دلی.

حسن مکارمی

پاییز ۱۳۹۸ - ۲۰۱۹پاریس

به دعوت سرکار خانم الهام حامدی و برای ویژه نامه ایشان در این شماره نشریه سخن , مطلب کوتاهی نوشته ام :

"نگاهی دیگر بر نقشهای درونی خانم الهام حامدی "

"تا دیر نشده به سراغ تابلو ها بروید."

به ژرف حرکتی چون نقش آفرینی باز گردیم. و همزمان به ژرفنای شکل گیری روان آدمی. به رابطه تنگاتنگ میان این دو "دست آورد انسان شدن"، جایی به قدمت ۴۵۰۰۰ سال پیش. شاید در این فاصله باشد که بتوان سخنی در مورد تلاش نقش آفرینی که هم از مجرای نظری و هم از راه چشم و دست بدن و دل خسته کردن ، سعی در شکافتن " پیرامون آدم وار" خود و ما دارد.

نخست آنکه داروین با نگاه ساختارمند خود به تکامل رسید و شبکه سه میلیاردو هشتصد میلیون ساله حیات را ، از باکتری تا آدمی زاد رسم کرد.

دانستیم که جنین آدمی از شکل گیری تا آماده شدن برای دیدار مهر با هر دو معنای خود، خورشید و عشق مادرانه، تمامی مراحل تک یاختگی تا دو زیستی و رسیدن تاانتهای پریمات ها را طی می کند و با آمدنش نیز از چهار دست و پا رفتن تا ایستادن و راه رفتن و دویدن..

سپس فروید به شکل گیری روان ما پرداخت و‌پیدایش و رشد آن، از تولد تا شهروندی, را هم پایه ی پیدایش و شکل گیری تدریجی بشریت دانست. که سخن گفتن کودک دو ساله را چون نیاکان ما پانصد هزار سال پیش و یا شمارش تا رقم سه کودک سه ساله را چون پدرانمان در صد هزار سال پیش و یا آمادگی کودک شش ساله را از هر فرهنگ ، معادل پدرانمان در هفت هزار سال پیش معرفی کرد.

۴۵۰۰۰ سال پیش انسان قد علم کرد ، قامت افراشت ، نشان دست خویش بر عمق غار ها نهاد و این آغازی شد بر ثبت حالش برای آیندگان. خود و جهان پیرامونش در کمتر از ۴۰۰۰۰ سال نقش نگاری کرد و در این میان نزدیک ترین دوستانش چون گاو و اسب و آهو تا مخوف ترین دشمنانش ، چون شیر و خرس را با دقتی بی نظیر ، از صحرا و دشت به محل سکونت و معبد ستایشش کشاند.

۲۰۰۰۰ سال دیگر می بایست تا انسان ، نخست بدن خود با سر پرندگان و سپس نمادی از بدن با سر خود را رسم کند. چرا؟ به همین سادگی که نیاکان ما بر یکپارچگی بدن و روان و حضور خویش اشراف نداشتند. این اشراف به تدریج حاصل شد و درست در شکل گیری روان کودک نیز رخ می دهد.

کودک پس از آنکه از مرحله تار دیدن و وارونه دیدن و بی رنگ دیدن می‌گذرد ، بتدریج تکه پاره هایی از بدن مادر و بدن خود و اجسام را تشخیص می دهد, آن هم به گونه ای درهم.

و همین جاست که در مرحله آیینگی و در مقابل آینه, بدن مادر و تصویر مادر و تصویر اضافه ای در آیینه می بیند و باب حضور « من یکپارچه» پس از مادر یکپارچه گشوده می شود.

اینجا مرز اجسام و بدن ها خود می نمایانند و ابتدای مرحله نمادپردازی و نامگذاری و سخن گفتن از «من» آغاز می شود. نماد پردازی جایی که تنها آدمی را در آن راه است.

و نقش پردازان چنین مسیری را دوباره از انتها به ابتدا پیمودند : از امپرسیونیست ها ، «دوران محو دیداری » ، تا کوبیسم « رابطه زمان و مکان شکنی» تا سورئالیسم « خیال انگاری» تا آبستره پردازی « فرم شکنی» .

با چنین پشتوانه نظری به راحتی می توانید به نقش های آفریده شده نقاش، سرکار خانم الهام حامدی, انسان جستجوگری در درون خویش ، ساعت ها بنگرید و همزمان سخنانش را بشنوید:

«در مجموعه ی جدیدم كه هنوز نمایشگاهي نشده است، بدن قطعه قطعه و متلاشی به عنوان بخشي از طبيعت بيجان، محور اصلی این مجموعه است. در این آثار از انساني كه نسبت به جهان پیرامونش جهت گیری ميكند، خبری نیست. كما اينكه دیگر سرِ انسان، به عنوان شاخص هايي از تفکر كاربردی ندارد. به عبارتي ما شاهد حضور صرفاً فيزيكي بدن در تداخل با اشيا هستيم. گاه عناصر طبيعت و انسان طوری آميخته و استحاله شده كه در برابر نمادسازی مقاومت مي كند و توضيح ناپذیر ميشود. نگاهِ نقاش به تابلو، نگاه یك كودك به مادر است و مادر متشکل از قطعه هايي از طبيعت بيجان، بدن مادر، بدن كودك و شاید حتي پاره هایي از بدن دیگران است. انسان متلاشي كه هميشه در توهم و اضطراب به وحدترسيدنِ تکه های خویش است و لذت و رنج در كشاكش هم، این قطعه شدگي را به پیشواز مرگ ميبرد. در مجموعهی پيش رو، فروپاشیدگی آدمي به تصویر کشیده شده است؛ هرچند هنوز مسخ شده اند و اعضای بدن به هيبت يك شي در نيامده اند. اما در مجموعهی جدید اعضای بدن تفاوتي با اشياء پيرامون خود ندارند و بدن آدمي را همچون ابژهای در كنار دیگر ابژه ها قرار مي دهد. در مجموعهی جدید سعي كردم تا سردرگمي و بيچارگي و رها شدگي جامعه و بي تفاوتي انسانها را ترسيم کنم.» .

حالا تا دیر نشده به سراغ تابلو ها بروید و با آنها دوباره متولد شوید.

دکتر حسن مکارمی

روانکاو ، پژوهشگر پاریس تابستان